پنهان او صورت گرفت ، به قتل رسيد . « 1 » محسّن بن فرات ، بر خلاف پدرش كه چهره‌اى مورد احترام و ستودنى بود ، نزد مردم و درباريان شخصيتى منفور داشت . او در زمان وزارت خويش ، به جز فرزندانش ، به كسان ديگرى نيز مشاغل دولتى داد ؛ از آن جمله محمد بن على بزوفرى بود كه او را به حكومت برخى نواحى واسط منصوب كرد . « 2 » از شخصيت‌هاى ديگر اين خاندان ، كه در دستگاه حكومت عباسيان نفوذ داشت ، ابو الخطاب جعفر برادر على بن فرات وزير است . او در روزگار المعتضد عباسى ، از جانب وزير ، عامل خراج برخى شهرها بود و زمانىكه على بن فرات در سال 296 ق به وزارت رسيد ، رياست ديوان خراج مشرق و مغرب را به او سپرد . ابو الخطاب مدت يك سال تصدى رياست اين ديوان را داشت و در سال 297 ق درگذشت . محسّن پسر ابن فرات وزير ، داماد همين جعفر بن فرات بود كه منصب او را هم پس از وى تصدى كرد . « 3 » برخى نام وى را در زمره دانشمندان ذكر كرده‌اند « 4 » و نيز گفته شده يك‌بار او را براى تصدى منصب وزارت فراخواندند ؛ ولى نپذيرفت . « 5 » ابو الخطاب پسرى به نام ابو الفتح فضل داشت ، كه از چهره‌هاى سياسى برجستهء اين عصر است . او ظاهرا فعاليت‌هاى سياسى خود را ، پس از مرگ پدرش ، و از زمان وزارت على بن فرات آغاز كرد و در دوران وزارت‌هاى سه‌گانهء وى ، رياست ديوان الدار ، ديوان مشرق و مغرب ، را عهده‌دار بود « 6 » و حتى پس از قتل ابو الحسن ، پس از يك دوره ، دورى از كارهاى حكومتى ، در سال 315 ق بار

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . اقبال ، خاندان نوبختى ، ص 13 و جاسم حسين ، تاريخ سياسى غيبت ، ص 198 به نقل از تجارب الامم ، ج 1 ، ص 123 . ( 3 ) . قرطبى ، صلة تاريخ الطبرى ، ص 29 و 34 . ( 4 ) . ذهبى ، سير اعلام النبلاء ، ج 14 ، ص 109 . ( 5 ) . ابن خلكان ، وفيات الاعيان ، ج 3 ، ص 424 . ( 6 ) . قرطبى ، همان ، ص 34 .